Leverancier van positieve energie

ENERGIEPROBLEMEN

De beste informatie en advies aan een
vriendenprijs!

Geniet nu van de Test-Aankoop tijdschriften en website voor slechts 2 € voor 2 maanden!

Ontdek al uw voordelen

BLACK-OUT OVER DE VERANTWOORDELIJKHEID: TEST-AANKOOP ZEGT NEEN!

Sinds het fenomeen voor het eerst ter sprake kwam, einde zomer 2014, doen velen soms verrassende uitspraken of pakken uit met één of ander eigen initiatief. De consument wordt bedolven onder informatiecampagnes, waarschuwingen en allerhande verklaringen die iedereen overdonderen ... behalve de echte verantwoordelijken.

Test-Aankoop heeft de evolutie van het dossier gevolgd tijdens de eerste maanden van deze crisis (die we "de black-out" zullen noemen) en stelde vast dat de elementen van het probleem eigenlijk al jarenlang bestaan.

Er werd immers niets ondernomen om het gebrek aan langetermijnvisie op te lossen. Het enige wat uit de bus komt, zijn crisis-, nood- en afschakelplannen, met een informatiecampagne daarbovenop, om te verhullen dat op beleidsniveau bijna niemand de laatste dertig jaar echt verantwoordelijkheid genomen heeft.

Ook de beleidsverklaring van de nieuwe minister van Energie neemt de ongerustheid over het gebrek aan langetermijnvisie niet weg. De nota zegt immers niets over de verhoging van de energiefactuur voor de consument die er meer dan waarschijnlijk zit aan te komen, gezien de volgende elementen:

  • Het (historisch) onvoldoende aanbod
  • De noodzakelijke investeringen in hernieuwbare energie
  • De investeringen in gascentrales
  • Het beheren van de vraag (investeringen in meer intelligente netwerken)

Op basis van de beschikbare cijfers mogen we allicht een verhoging van de productiekosten verwachten met 60 % in de komende zes jaar, wat overeenkomt met een verhoging van 25 % op de eindfactuur van de consument. Het uitgangspunt van de regering is dus fundamenteel fout.

Ondertussen gaat alle aandacht naar energiebesparingen alom, waarbij de hoeveelheid stroom die een bepaald toestel vraagt, niet in acht wordt genomen. Inderdaad, in de verschillende boodschappen worden rationeel energieverbruik, stroomtekort en capaciteit aan vermogen nogal eens door elkaar gehaspeld.

De consument werd nooit bij de zaak betrokken. Het is niet in enkele weken dat deze situatie zal veranderen, vooral niet wanneer men de gebruikers wil laten geloven dat we, door al ons voedsel in één en dezelfde pot te koken, uit de duisternis zullen geraken waarin een deel van de energiesector en de politieke wereld ons heeft ondergedompeld!

Test-Aankoop trekt al jaren aan deze alarmbel

In juni 2008 heeft Test-Aankoop al een persbericht verzonden waarin werd gewezen op wat men nu als de "oorzaken" van de huidige energiecrisis kan beschouwen.

Dit kan men erin lezen:

“De terugvordering van de ongeoorloofde winsten van Electrabel-Suez moet in de eerste plaats een energiebeleid helpen financieren dat gericht is op hernieuwbare energie en energie-efficiëntie. Dat moet de gezinnen – met speciale aandacht voor de zwakkeren in de samenleving – alsook de bedrijven in staat stellen om minder energie te verbruiken, die ook nog eens op een betere manier wordt geproduceerd. Zonder zo’n beleid zal België zijn internationale engagementen niet kunnen nakomen op het vlak van milieu en de strijd tegen de klimaatopwarming. Ons land zal op lange termijn ook niet aan alle consumenten kunnen garanderen dat ze in hun basisbehoeften in energie zullen kunnen voldoen tegen een aanvaardbare prijs.

In geen geval mogen de desbetreffende bedragen deel uitmaken van een of andere deal. Zo mag de terugvordering ervan niet aan de kernuitstap worden gekoppeld. De terugvordering is nodig om de elektriciteitsmarkt echt open te stellen voor nieuwe spelers en om een klimaat te creëren dat gunstig is voor investeringen die de capaciteit van stroomproductie in ons land verhogen.”

In 2010 kwam Test-Aankoop hierop terug, via een beroep van Test-Aankoop bij het Europees Hof van Justitie, om de meerderheidsparticipatie van de Franse staat aan te klagen in SPE, de tweede speler op de binnenlandse markten voor gas en elektriciteit, die al heel erg gedomineerd werd door GDF-SUEZ.

Een participatie die de Franse staat zo een plaats bezorgde bij de aandeelhouders van de twee belangrijkste producenten van de energiemarkt in België. En de reden voor het beroep tot nietigverklaring bij de rechtbank van eerste aanleg van de Europese Unie (CFI) tegen het besluit van de Commissie om deze concentratie goed te keuren.

In 2012 vroeg Test-Aankoop dat alle niveaus van de energieketen zouden worden herdacht. En dat zonder taboes. Omdat dit de woorden zijn die werden gebruikt door de vorige regering en door de uittredende staatssecretaris voor Energie.

Test-Aankoop had negen maatregelen naar voren geschoven, die samen de energiefactuur van de gezinnen op duurzame wijze zouden moeten verlichten en de markt tegelijk ook gezond maken: nucleaire rente, één unieke koper, de scheiding tussen productie en levering, distributiekosten, het vangnetmechanisme (om de prijzen te controleren), ontkoppeling van de prijzen van gas en aardolie, federale bijdrage, btw en andere maatregelen om makkelijker van leverancier te kunnen veranderen.

Maatregelen of beloften die uiteindelijk niet bleken te worden ingelost.

En vandaag zouden we dus moeten leven met de onaanvaardbare dreiging van een black-out! Waarbij de overheden als enige redding een afschakelplan voorstellen en een informatiecampagne die voornamelijk draait rond de verantwoordelijkheid van de gebruikers! Dit is onaanvaardbaar!

ONZE TOP 10 VAN DE OORZAKEN VAN HET ENERGIEPROBLEEM IN BELGIË

De Belgische bevolking is het beu... en dat kan men heel goed begrijpen wanneer men de situatie bekijkt. We hebben daarom een – helaas niet volledige – lijst opgesteld van de tien punten die volgens ons aan de bron liggen van de crisis die we momenteel moeten beleven in België.

1. Een duopolie bij de productie

De dominante spelers op de productiemarkt blijven dominant: Electrabel is goed voor 9 000 MW van de totale capaciteit en Luminus voor bijna 2000 MW, waarvan bij Electrabel meer dan 60 % nucleair is en bij Luminus 20 %.

Bovendien is de nucleaire tool, verouderd en afgeschreven (maar nog altijd zeer rendabel), in de handen van één enkele operator: SUEZ-GDF. De bevoorradingszekerheid van de Belgische energiemarkt is dus exclusief de verantwoordelijkheid... van een Franse operator!

2. Erg povere lokale investeringen

Diezelfde operator heeft alle investeringen op Belgisch grondgebied opgeschort. Erger nog, hij heeft beslist om enkele van zijn gascentrales te sluiten.

3. Een ongezond meeheulen met de overheid

De twee producenten, Electrabel en Luminus, verkondigen luidkeels dat ze actief deelnemen aan de afschakel- en informatiecampagne van de overheid. Daarbij spelen ze onder één hoedje met de ministers voor Energie.

4. Een niet-gereguleerde prijs van de ruwe energie

De twee dominante operatoren (Electrabel / Luminus) hebben dus de handen vrij om alle anders marktspelers de toegang tot hun energie te laten betalen, te beginnen met de zogezegd alternatieve leveranciers. Hieruit vloeien onevenwichtige en onbetaalbare tarieven voort. Dit alles met de zegen van de beheerder van het transportnetwerk, Elia, en van de overheidsregulator.

5. Een gevaarlijke afhankelijkheid van een niet-plaatselijke leverancier

Zoals hierboven gezegd, is België qua energie niet alleen afhankelijk van het nucleaire, maar ook van Frankrijk – wat tot problemen kan leiden voor de import van elektriciteit wanneer zich problemen voordoen op het Franse grondgebied (overconsumptie / technisch probleem).

6. Een totale ontkenning van de verantwoordelijkheid door de overheden

De hele "off/on"-campagne die de overheid ondernam, evenals het afschakelplan, berusten enkel op fatalistische stellingen:

  • de collectieve verantwoordelijkheid van de gebruikers, terwijl die helemaal niet verantwoordelijk zijn voor de situatie waarin zij verzeild zijn
  • het ontbreken van voorstellen voor alternatieven op het niveau van de productie
  • de herhaling van dit soort plan voor de vijf volgende jaren (een punt dat ons uitermate choqueert)
  • een goed beheer van dit plan door Elia, de beheerder van het transportnetwerk
  • het gebrek aan verantwoordelijkheid dat wordt verweten aan de verschillende beheerders van het distributie- en transmissienet
  • een goed beheer op lange termijn door de politieke overheden, met name op het vlak van investeringen en infrastructuur

Met andere woorden: dit plan is wel degelijk een afschakelplan: dat van verantwoordelijkheden! Een totale black-out voor het slechte beheer van het energieprobleem door de overheid in de voorbije 20 jaar.

7. Een hernieuwbare sector die ook wordt bedreigd

Investeringen in hernieuwbare energie laten op zich wachten en de kosten ervan dreigen steeds hoger op te lopen voor de individuele consument.

Ook al moeten we toegeven dat de investeringskosten in hernieuwbare energie hoog zijn (waarover een democratisch debat nodig is), het zijn wel de transport- en distributiekosten die de pan zullen uitswingen, en dit door een gebrek aan strategische en politieke langetermijnvisie op dat vlak. Dit is al het geval in Wallonië met de groenestroomcertificaten.

Het is ook het geval in Vlaanderen, waar de distributiekosten geëxplodeerd zijn. Ook hier weer, net als bij de kernenergie, dreigen we het slachtoffer te worden van een – dure – afhankelijkheid van spelers in de privésector en het buitenland, die al heel snel hun investeringen voor de plaatselijke productie hebben verminderd, om ons een forse prijs te laten betalen voor deze strategische afhankelijkheid (via de import van energie die op Franse bodem wordt geproduceerd).

8. De georganiseerde operatie voor een overgang naar "slimme meters"

Een andere nieuwe trend, buiten de "off/on"-campagne die men ons elk jaar dreigt op te solferen, is te laten geloven dat de gebruiker absoluut moet investeren in slimme meters.

Een "oplossing" die uiteraard niet beschikbaar is voor de meeste mensen. En die opnieuw de kosten voor deze verandering doorschuift naar de individuele gebruiker. En wie haalt er echt profijt uit? De leveranciers die meteen hun aanbod kunnen diversifiëren. En de beheerders van de energiedistributie, die zo hun netwerk kunnen "moderniseren" en zo, eens te meer, gaan vissen in de zakken van de gebruikers.

9. Een gedeeltelijke en slecht georganiseerde liberalisering van de markt

Heel wat welwillende observatoren merken op dat de liberalisering van de energiesector de oorzaak is van al dat kwaad en dat de liberalisering dus een mislukking is. Dat is niet helemaal verkeerd, maar het zijn vooral de voorwaarden voor de liberalisering, en dan vooral in België, die ondermaats zijn.

Test-Aankoop klaagt het al tien jaar lang aan, en blijft voortdurend aantonen dat men enkel de zwakste en laatste schakel geliberaliseerd heeft, die van de levering. Zo zitten we nu met:

  • een monopolie van de overheden op een distributie die grotendeels wordt gesubsidieerd door de gebruikers waarbij belasting ontweken wordt
  • een monopolie van de privaatsector op de productie, die eveneens grotendeels gefinancierd wordt door de gebruikers

De huidige dreiging van een black-out is dus niets anders dan een nieuwe aflevering in een verhaal dat al meer dan 30 jaar bestaat.

10. Het risico op een grote stap achteruit

Leest men de voorgaande punten, dan kan men enkel het ergste vrezen voor de toekomst. Dit alles dreigt immers om:

  • alle inspanningen van de laatste vijf jaar teniet te doen om een meer open en meer dynamische markt qua levering te creëren. De markt werd in beweging gebracht door onder meer informatiecampagnes en groepsaankopen, maar ook dankzij bepaalde structurele maatregelen die Test-Aankoop had gevraagd, zoals de afschaffing van een verbrekingsvergoeding of het loskoppelen van de elektriciteitsprijzen van deze voor petroleum en gas enz.
  • de tarieven opnieuw de hoogte in te jagen
  • investeringen in de uitrusting te ontmoedigen
  • een negatieve invloed te hebben op het consumentenvertrouwen en op de economie in het algemeen.

Een crisissituatie die "per toeval" perfect getimed lijkt, en die een dwingende logica meebrengt om actief deze stap achteruit te zetten die de producenten en de Staat ten goede komt ... maar duidelijk niet de koopkracht van de gebruiker.

ZIJN ER GERECHTELIJKE STAPPEN MOGELIJK IN GEVAL VAN EEN BLACK-OUT ?

Om een licht te werpen op de gerechtelijke stappen bij een black-out, heeft Test-Aankoop de verschillende mogelijkheden bekeken die de gebruikers hebben wanneer zij deze winter slachtoffer worden van een eventuele stroomonderbreking.

Eerst moeten we erop wijzen dat, bij de geliberaliseerde energiemarkt, de gebruiker voornamelijk wordt geconfronteerd met twee marktspelers: de verdeler waaraan hij gebonden is via een privaat leveringscontract, en de distributienetbeheerder, met wie hij een reglementaire band heeft via de aansluitingsregeling.

De uiteindelijke conclusie over de mogelijk gerechtelijke stappen tegenover deze twee "verantwoordelijken" is enigszins teleurstellend. Langdurige procedures, bezaaid met struikelblokken en waarvan de uitkomst onzeker is, is het enige wat de vastberaden en goedgeïnformeerde gebruiker tot zijn beschikking heeft. De uitzonderingsclausules en disclaimers zijn legio, en zij bezorgen de spelers op de energiemarkt een aureool van totale straffeloosheid.

1 Gerechtelijke stappen tegenover de energieverdelers (Luminus / Lampiris / Octa+ /...)

Algemeen wordt gesteld dat de energieverdeler enkel de beschikbare energie verkoopt aan de eindgebruiker, en dus niet verantwoordelijk is voor de beschikbaarheid van elektriciteit op de markt. Dat is de reden waarom de algemene voorwaarden van de verdeler systematisch en in alle legaliteit in een uitsluiting van aansprakelijkheid in deze materie voorzien.

Test-Aankoop is echter van mening dat de verdeler ondanks alles verantwoordelijk gehouden kan worden in geval van stroomtekort. Maar gelukkig is het een heel andere zaak wanneer de energieverdeler buiten zijn rol stapt van verkoper, en de rol aanneemt van Verantwoordelijke voor het Evenwicht (VE).

In zijn hoedanigheid als Verantwoordelijke voor het Evenwicht verzamelt de verdeler namelijk alle gegevens met betrekking tot productie en verbruik, om zo projecties voor de volgende dag op te stellen – die ook "nominaties" genoemd worden – die hij aan de beheerder van het transportnetwerk overmaakt, zodat die de verwachte belasting voor zijn netwerk te weten kan komen.

Zodra er een fout kan worden toegeschreven aan de verdeler, in het kader van deze “evenwichtsmissie”, is hij aansprakelijk voor de schade die eruit volgt. Ook in dit geval mogen de algemene voorwaarden van de verdeler geen uitzonderingen bevatten die hem zouden ontslaan van elke verantwoordelijkheid voor een fout die hij bij het uitvoeren van deze verplichting zou hebben begaan.

2. Gerechtelijke stappen tegenover de netwerkbeheerder

De netwerkbeheerder van zijn kant wordt meer met zijn verantwoordelijkheden geconfronteerd, zelfs al doet hij duidelijk zijn best om eraan te ontsnappen!

  • De wet van 25 februari 1991
     

    Deze wet met betrekking tot de aansprakelijkheid voor producten met gebreken, voorziet in de objectieve aansprakelijkheid (dat wil zeggen zonder bewijs van een fout) van de distributienetbeheerder. Maar de benadeelde gebruiker moet het bewijs voorleggen van het gebrek van het product, dat tevens een gevaar moet inhouden voor de gebruiker (bijvoorbeeld: een te hoge spanning, die brand in een woning veroorzaakt), de geleden schade en het oorzakelijk verband tussen beide. Bovendien kan enkel de schade veroorzaakt aan goederen met betrekking tot het privéleven zo worden vergoed, waarbij ook in een franchise van € 500 voorzien is.

  • Regels van het gemeen recht 
     

    De consument die niet efficiënt gebruik kan maken van de bovengenoemde wet uit 1991, kan dan een beroep doen op de regels van het gemeen recht op vlak van de niet-uitvoering van een verbintenis door de tegenpartij. Hij zal dan moeten bewijzen dat hij niet van stroom werd voorzien, en dat dit hem schade heeft berokkend.

    Ook hier weer moet een obstakel worden genomen, omdat de distributienetbeheerders zich goed hebben gewapend door in hun aansluitingsreglement beschikkingen op te nemen die hun verantwoordelijkheid herleiden tot enkel opzettelijke of zware fouten, en de schadevergoedingen tot forfaitaire plafonds beperken.

    Hierbij dient echter opgemerkt dat dergelijke beperkingen reeds als onrechtmatig werden beschouwd door zowel de Commissie voor onrechtmatige bedingen, als door sommige rechters. Naar onze mening zal de distributienetbeheerder zich enkel geldig kunnen ontlasten van elke verantwoordelijkheid indien hij erin slaagt te bewijzen dat de onbeschikbaarheid van stroom een niet te voorziene situatie was.

  • Decreten of ordonnanties
     

    Aan de hand van de speciale wet voor institutionele hervormingen van 8 augustus 1980, hebben de gewesten per decreet of ordonnantie een compensatieregeling uitgewerkt krachtens dewelke de gebruiker van het distributienetwerk recht heeft op een forfaitair bedrag, zeker in het geval van een te langdurige stroomonderbreking.

    Deze decreten mogen niet afwijken van de federale wetten, in het bijzonder het Wetboek van Economisch Recht en meer bepaald de rubriek met betrekking tot onwettige voorwaarden. Maar concreet voorzien deze drie wetteksten niet in een recht op schadevergoeding indien de onderbreking die aan de oorzaak lag van de schade, het resultaat is van overmacht of een noodsituatie, of indien die gepland was.

    De gebruiker zal deze bijzondere per decreet ingestelde aansprakelijkheidsregels niet kunnen inroepen van zodra het gaat om een geplande onderbreking, die blijkbaar niet onder de definitie "langdurige onderbreking" zal vallen.

    Het is dus duidelijk dat de piste van gerechtelijke stappen die de gebruiker in eigen naam kan zetten, vrijwel onbruikbaar is, en bovendien bezaaid is met hindernissen die door de dienstverleners bewust werden geplaatst in hun contracten. Dat is waarom Test-Aankoop een formulier op punt heeft gesteld voor een gegroepeerde aanvraag van compensatie waaraan u kunt deelnemen bij een black-out. Dit formulier staat volledig gratis ter beschikking op de site van Test-Aankoop.

WAT VRAGEN WE OM TOT EEN ECHTE OPLOSSING VOOR DIT PROBLEEM TE KOMEN?

Gezien de dreigende black-out en het feit dat niemand zijn verantwoordelijkheid neemt, heeft Test-Aankoop 10 eisen klaar die de toekomst van België op het vlak van energie vormgeven, maar eveneens betrekking hebben op de huidige crisissituatie:

1. Een structureel beleid

We vragen dat de overheid zich verbindt tot een echt structureel beleid (en niet omwille van een of andere dreiging, of geval per geval, in een crisissituatie) voor een rationeel gebruik van de energie, in overleg met alle verantwoordelijke entiteiten (van de lokale tot de federale, zelfs de Europese).

Het is een zaak van iedereen, te beginnen met die van de politieke verantwoordelijken die aan de burgers het goede voorbeeld moeten geven. Voor rationeel energiegebruik moet de burger zich kunnen wenden tot één echt uniek loket waar men terechtkan voor premies, fiscale stimuli (nog te creëren of opnieuw in te voeren), allerlei informatie over de verschillende beleidsniveaus …

2. Een investeringsstrategie

Die zal het voorwerp moeten uitmaken van een democratisch debat waarbij alle spelers van het dossier betrokken zijn, uiteraard ook de gebruikers die er niet alleen zijn om de rekening te betalen!

Deze strategie zal betrekking hebben op:

  • Een duidelijke beslissing voor de kernuitstap. Het langer openhouden van kerncentrales levert alleen maar problemen op en is enkel in het voordeel van één producent. Bovendien is dit ook zeer duur en gevaarlijk voor de maatschappij.
  • De realisatie van een gecombineerde energieproductie, op basis van hernieuwbare energie en gas, die wordt ondersteund door een efficiënt en evenwichtig beheer van de vraagzijde. Hiervoor is een lange termijnvisie en een dure, doch onvermijdelijke, transitie nodig.
  • De realisatie en publicatie van onafhankelijke studies over de noodzakelijke investeringen, op een transparante manier becijferd, om de consumenten een betrouwbare schatting te geven van de kostprijs.
  • De agendering op Europees niveau van het debat over de energietoekomst van ons land en van het subsidiebeleid voor energieproductie. De kernuitstap is een Europees probleem. De meerderheid van de reactoren in Europa is meer dan dertig jaar oud. Gezien de geliberaliseerde markt, stopt het probleem dus niet aan de Belgische grens.

3. De teruggave van de nucleaire rente aan de gemeenschap

Dit dient te gebeuren in een strikt kader en moet onderworpen zijn aan een bindend tijdschema. Belangrijk is dat de herverdeling van deze rente geschiedt met aandacht voor volgende punten:

  • Productie van hernieuwbare energie
  • Behoud van de prijzen binnen de redelijke limieten van het gemiddeld budget van de gebruiker
  • Hulp bij rationeel gebruik van energie

De teruggave van de rente aan de gemeenschap en de modaliteiten daarvan moeten trouwens worden geëvalueerd door een onafhankelijke instantie, te weten de CREG.

4. De scheiding van activiteiten van productie en levering

Deze maatregel is bedoeld om permanente belangenconflicten in dit dossier te bestrijden. Een maatregel die trouwens reeds werd bepleit in verschillende Europese landen, en uiteindelijk leidde tot de regels over de liberalisering, uitgewerkt op Europees niveau.

Test-Aankoop laat die eis al jaren horen, net als het voorstel voor een unieke koper, waarbij overheden, historische operatoren en alternatieve operatoren worden betrokken om de markt van de energieproductie te reguleren.

5. Transparantie over de financiering van hernieuwbare energie

Een groot deel van de energiefactuur wordt gebruikt om hernieuwbare energie te financieren. Test-Aankoop vraagt dat de consument hierover op een meer transparante manier wordt geïnformeerd en dat elke prijsverhoging gerechtvaardigd is.

Bovendien zou het logischer zijn die investeringen langs fiscale weg te ondersteunen. Met een samenhangend fiscaal beleid, dat in stimuli voorziet, eerder dan de energiefactuur van de consument te verhogen, zou kunnen worden tegemoetgekomen aan de democratische bezorgdheid om meer transparantie en legitimiteit

6. De echte verantwoordelijken voor de black-out met de neus op de feiten drukken!

De black-out mag niet als een voldongen feit worden gezien, waaraan dan snel een informatiecampagne en een afschakelplan wordt gekoppeld. We mogen dit niet zomaar aanvaarden, zonder de echte verantwoordelijken aan te wijzen. Bovendien bestaat het risico dat distributienetbeheerders en leveranciers elkaar de zwarte piet gaan toespelen wanneer het gaat over wie aansprakelijk is bij een stroomonderbreking en wie moet opdraaien voor de schade. Het klinkt als een scenario uit een slechte B-film. Daarom moet er, voor het geval de dreigende black-out er ook effectief komt, een vereenvoudigde vergoedingsprocedure worden uitgewerkt, met simpele regels qua aansprakelijkheid en een doorslaggevende rol voor de Ombudsdienst Energie.

Zowel het idee van een schadevergoedingsfonds alsook de mogelijkheid om het “onevenwichtstarief” te gebruiken om eventuele schade te compenseren, mag geen dode letter blijven.

7. Opnieuw een of andere vorm van prijsregulering vinden

Nog maar eens: Test-Aankoop kan de huidige situatie niet als een voldongen feit aanvaarden. Maar mocht het toch zo ver komen dat het afschakelplan in werking treedt of er zelfs een totale black-out komt, dan is het belangrijk dat er een echte prijscontrole of zelfs een voorlopige bevriezing van de prijzen wordt uitgewerkt. Test-Aankoop vraagt een verhoogde waakzaamheid van de overheid en de prijsregulatoren aangezien er geen echte concurrentie bestaat op het vlak van stroomproductie en sommige dominante spelers kunnen wegen op de prijzen.

In diezelfde zin vraagt Test-Aankoop ook het behoud en de verlenging van het vangnetmechanisme dat het in het verleden mogelijk heeft gemaakt om de verschillende indexeringsformules te harmoniseren en in aantal te beperken. De rol van de CREG in deze moet worden versterkt.

8. De procedure van afschakelen herzien in geval van een black-out

Test-Aankoop vraagt dat bij een afschakeling vooral van de grote entiteiten inspanningen worden gevraagd en dit door hen wordt gedragen. Zij zijn immers in de mogelijkheid hun verbruik te plannen en een tariefplan te onderhandelen in functie van verbruiksperiodes.

9. Objectieve informatie over de structurele effecten van een potentiële Black-out

Test-Aankoop stelt zich vragen over de impact van het afschakelplan op de vervoersmaatschappijen zoals de NMBS. De meest recente alarmerende berichten suggereren een mate van improvisatie die schadelijk kan zijn voor de samenleving en de economie. Test-Aankoop vraagt dan ook duidelijke informatie hierover.

Het platleggen van het netwerk zou voldoende bewijs leveren van het gebrek aan aanbevolen "maatregelen". Voor Test-Aankoop is dit eens te meer onaanvaardbaar.

10. Een Staten-Generaal over de bevoorradingszekerheid in België

Test-Aankoop vraagt dat er snel een algemeen overleg komt over de energiebevoorradingszekerheid in België waarbij de consumentenvertegenwoordigers worden betrokken.

BLACK-OUT OVER DE VERANTWOORDELIJKHEID: TEST-AANKOOP ZEGT NEEN!

Sinds het fenomeen voor het eerst ter sprake kwam, einde zomer 2014, doen velen soms verrassende uitspraken of pakken uit met één of ander eigen initiatief. De consument wordt bedolven onder informatiecampagnes, waarschuwingen en allerhande verklaringen die iedereen overdonderen ... behalve de echte verantwoordelijken.

Test-Aankoop heeft de evolutie van het dossier gevolgd tijdens de eerste maanden van deze crisis (die we "de black-out" zullen noemen) en stelde vast dat de elementen van het probleem eigenlijk al jarenlang bestaan.

Er werd immers niets ondernomen om het gebrek aan langetermijnvisie op te lossen. Het enige wat uit de bus komt, zijn crisis-, nood- en afschakelplannen, met een informatiecampagne daarbovenop, om te verhullen dat op beleidsniveau bijna niemand de laatste dertig jaar echt verantwoordelijkheid genomen heeft.

Ook de beleidsverklaring van de nieuwe minister van Energie neemt de ongerustheid over het gebrek aan langetermijnvisie niet weg. De nota zegt immers niets over de verhoging van de energiefactuur voor de consument die er meer dan waarschijnlijk zit aan te komen, gezien de volgende elementen:

  • Het (historisch) onvoldoende aanbod
  • De noodzakelijke investeringen in hernieuwbare energie
  • De investeringen in gascentrales
  • Het beheren van de vraag (investeringen in meer intelligente netwerken)

Op basis van de beschikbare cijfers mogen we allicht een verhoging van de productiekosten verwachten met 60 % in de komende zes jaar, wat overeenkomt met een verhoging van 25 % op de eindfactuur van de consument. Het uitgangspunt van de regering is dus fundamenteel fout.

Ondertussen gaat alle aandacht naar energiebesparingen alom, waarbij de hoeveelheid stroom die een bepaald toestel vraagt, niet in acht wordt genomen. Inderdaad, in de verschillende boodschappen worden rationeel energieverbruik, stroomtekort en capaciteit aan vermogen nogal eens door elkaar gehaspeld.

De consument werd nooit bij de zaak betrokken. Het is niet in enkele weken dat deze situatie zal veranderen, vooral niet wanneer men de gebruikers wil laten geloven dat we, door al ons voedsel in één en dezelfde pot te koken, uit de duisternis zullen geraken waarin een deel van de energiesector en de politieke wereld ons heeft ondergedompeld!

Test-Aankoop trekt al jaren aan deze alarmbel

In juni 2008 heeft Test-Aankoop al een persbericht verzonden waarin werd gewezen op wat men nu als de "oorzaken" van de huidige energiecrisis kan beschouwen.

Dit kan men erin lezen:

“De terugvordering van de ongeoorloofde winsten van Electrabel-Suez moet in de eerste plaats een energiebeleid helpen financieren dat gericht is op hernieuwbare energie en energie-efficiëntie. Dat moet de gezinnen – met speciale aandacht voor de zwakkeren in de samenleving – alsook de bedrijven in staat stellen om minder energie te verbruiken, die ook nog eens op een betere manier wordt geproduceerd. Zonder zo’n beleid zal België zijn internationale engagementen niet kunnen nakomen op het vlak van milieu en de strijd tegen de klimaatopwarming. Ons land zal op lange termijn ook niet aan alle consumenten kunnen garanderen dat ze in hun basisbehoeften in energie zullen kunnen voldoen tegen een aanvaardbare prijs.

In geen geval mogen de desbetreffende bedragen deel uitmaken van een of andere deal. Zo mag de terugvordering ervan niet aan de kernuitstap worden gekoppeld. De terugvordering is nodig om de elektriciteitsmarkt echt open te stellen voor nieuwe spelers en om een klimaat te creëren dat gunstig is voor investeringen die de capaciteit van stroomproductie in ons land verhogen.”

In 2010 kwam Test-Aankoop hierop terug, via een beroep van Test-Aankoop bij het Europees Hof van Justitie, om de meerderheidsparticipatie van de Franse staat aan te klagen in SPE, de tweede speler op de binnenlandse markten voor gas en elektriciteit, die al heel erg gedomineerd werd door GDF-SUEZ.

Een participatie die de Franse staat zo een plaats bezorgde bij de aandeelhouders van de twee belangrijkste producenten van de energiemarkt in België. En de reden voor het beroep tot nietigverklaring bij de rechtbank van eerste aanleg van de Europese Unie (CFI) tegen het besluit van de Commissie om deze concentratie goed te keuren.

In 2012 vroeg Test-Aankoop dat alle niveaus van de energieketen zouden worden herdacht. En dat zonder taboes. Omdat dit de woorden zijn die werden gebruikt door de vorige regering en door de uittredende staatssecretaris voor Energie.

Test-Aankoop had negen maatregelen naar voren geschoven, die samen de energiefactuur van de gezinnen op duurzame wijze zouden moeten verlichten en de markt tegelijk ook gezond maken: nucleaire rente, één unieke koper, de scheiding tussen productie en levering, distributiekosten, het vangnetmechanisme (om de prijzen te controleren), ontkoppeling van de prijzen van gas en aardolie, federale bijdrage, btw en andere maatregelen om makkelijker van leverancier te kunnen veranderen.

Maatregelen of beloften die uiteindelijk niet bleken te worden ingelost.

En vandaag zouden we dus moeten leven met de onaanvaardbare dreiging van een black-out! Waarbij de overheden als enige redding een afschakelplan voorstellen en een informatiecampagne die voornamelijk draait rond de verantwoordelijkheid van de gebruikers! Dit is onaanvaardbaar!

ONZE TOP 10 VAN DE OORZAKEN VAN HET ENERGIEPROBLEEM IN BELGIË

De Belgische bevolking is het beu... en dat kan men heel goed begrijpen wanneer men de situatie bekijkt. We hebben daarom een – helaas niet volledige – lijst opgesteld van de tien punten die volgens ons aan de bron liggen van de crisis die we momenteel moeten beleven in België.

1. Een duopolie bij de productie

De dominante spelers op de productiemarkt blijven dominant: Electrabel is goed voor 9 000 MW van de totale capaciteit en Luminus voor bijna 2000 MW, waarvan bij Electrabel meer dan 60 % nucleair is en bij Luminus 20 %.

Bovendien is de nucleaire tool, verouderd en afgeschreven (maar nog altijd zeer rendabel), in de handen van één enkele operator: SUEZ-GDF. De bevoorradingszekerheid van de Belgische energiemarkt is dus exclusief de verantwoordelijkheid... van een Franse operator!

2. Erg povere lokale investeringen

Diezelfde operator heeft alle investeringen op Belgisch grondgebied opgeschort. Erger nog, hij heeft beslist om enkele van zijn gascentrales te sluiten.

3. Een ongezond meeheulen met de overheid

De twee producenten, Electrabel en Luminus, verkondigen luidkeels dat ze actief deelnemen aan de afschakel- en informatiecampagne van de overheid. Daarbij spelen ze onder één hoedje met de ministers voor Energie.

4. Een niet-gereguleerde prijs van de ruwe energie

De twee dominante operatoren (Electrabel / Luminus) hebben dus de handen vrij om alle anders marktspelers de toegang tot hun energie te laten betalen, te beginnen met de zogezegd alternatieve leveranciers. Hieruit vloeien onevenwichtige en onbetaalbare tarieven voort. Dit alles met de zegen van de beheerder van het transportnetwerk, Elia, en van de overheidsregulator.

5. Een gevaarlijke afhankelijkheid van een niet-plaatselijke leverancier

Zoals hierboven gezegd, is België qua energie niet alleen afhankelijk van het nucleaire, maar ook van Frankrijk – wat tot problemen kan leiden voor de import van elektriciteit wanneer zich problemen voordoen op het Franse grondgebied (overconsumptie / technisch probleem).

6. Een totale ontkenning van de verantwoordelijkheid door de overheden

De hele "off/on"-campagne die de overheid ondernam, evenals het afschakelplan, berusten enkel op fatalistische stellingen:

  • de collectieve verantwoordelijkheid van de gebruikers, terwijl die helemaal niet verantwoordelijk zijn voor de situatie waarin zij verzeild zijn
  • het ontbreken van voorstellen voor alternatieven op het niveau van de productie
  • de herhaling van dit soort plan voor de vijf volgende jaren (een punt dat ons uitermate choqueert)
  • een goed beheer van dit plan door Elia, de beheerder van het transportnetwerk
  • het gebrek aan verantwoordelijkheid dat wordt verweten aan de verschillende beheerders van het distributie- en transmissienet
  • een goed beheer op lange termijn door de politieke overheden, met name op het vlak van investeringen en infrastructuur

Met andere woorden: dit plan is wel degelijk een afschakelplan: dat van verantwoordelijkheden! Een totale black-out voor het slechte beheer van het energieprobleem door de overheid in de voorbije 20 jaar.

7. Een hernieuwbare sector die ook wordt bedreigd

Investeringen in hernieuwbare energie laten op zich wachten en de kosten ervan dreigen steeds hoger op te lopen voor de individuele consument.

Ook al moeten we toegeven dat de investeringskosten in hernieuwbare energie hoog zijn (waarover een democratisch debat nodig is), het zijn wel de transport- en distributiekosten die de pan zullen uitswingen, en dit door een gebrek aan strategische en politieke langetermijnvisie op dat vlak. Dit is al het geval in Wallonië met de groenestroomcertificaten.

Het is ook het geval in Vlaanderen, waar de distributiekosten geëxplodeerd zijn. Ook hier weer, net als bij de kernenergie, dreigen we het slachtoffer te worden van een – dure – afhankelijkheid van spelers in de privésector en het buitenland, die al heel snel hun investeringen voor de plaatselijke productie hebben verminderd, om ons een forse prijs te laten betalen voor deze strategische afhankelijkheid (via de import van energie die op Franse bodem wordt geproduceerd).

8. De georganiseerde operatie voor een overgang naar "slimme meters"

Een andere nieuwe trend, buiten de "off/on"-campagne die men ons elk jaar dreigt op te solferen, is te laten geloven dat de gebruiker absoluut moet investeren in slimme meters.

Een "oplossing" die uiteraard niet beschikbaar is voor de meeste mensen. En die opnieuw de kosten voor deze verandering doorschuift naar de individuele gebruiker. En wie haalt er echt profijt uit? De leveranciers die meteen hun aanbod kunnen diversifiëren. En de beheerders van de energiedistributie, die zo hun netwerk kunnen "moderniseren" en zo, eens te meer, gaan vissen in de zakken van de gebruikers.

9. Een gedeeltelijke en slecht georganiseerde liberalisering van de markt

Heel wat welwillende observatoren merken op dat de liberalisering van de energiesector de oorzaak is van al dat kwaad en dat de liberalisering dus een mislukking is. Dat is niet helemaal verkeerd, maar het zijn vooral de voorwaarden voor de liberalisering, en dan vooral in België, die ondermaats zijn.

Test-Aankoop klaagt het al tien jaar lang aan, en blijft voortdurend aantonen dat men enkel de zwakste en laatste schakel geliberaliseerd heeft, die van de levering. Zo zitten we nu met:

  • een monopolie van de overheden op een distributie die grotendeels wordt gesubsidieerd door de gebruikers waarbij belasting ontweken wordt
  • een monopolie van de privaatsector op de productie, die eveneens grotendeels gefinancierd wordt door de gebruikers

De huidige dreiging van een black-out is dus niets anders dan een nieuwe aflevering in een verhaal dat al meer dan 30 jaar bestaat.

10. Het risico op een grote stap achteruit

Leest men de voorgaande punten, dan kan men enkel het ergste vrezen voor de toekomst. Dit alles dreigt immers om:

  • alle inspanningen van de laatste vijf jaar teniet te doen om een meer open en meer dynamische markt qua levering te creëren. De markt werd in beweging gebracht door onder meer informatiecampagnes en groepsaankopen, maar ook dankzij bepaalde structurele maatregelen die Test-Aankoop had gevraagd, zoals de afschaffing van een verbrekingsvergoeding of het loskoppelen van de elektriciteitsprijzen van deze voor petroleum en gas enz.
  • de tarieven opnieuw de hoogte in te jagen
  • investeringen in de uitrusting te ontmoedigen
  • een negatieve invloed te hebben op het consumentenvertrouwen en op de economie in het algemeen.

Een crisissituatie die "per toeval" perfect getimed lijkt, en die een dwingende logica meebrengt om actief deze stap achteruit te zetten die de producenten en de Staat ten goede komt ... maar duidelijk niet de koopkracht van de gebruiker.

ZIJN ER GERECHTELIJKE STAPPEN MOGELIJK IN GEVAL VAN EEN BLACK-OUT ?

Om een licht te werpen op de gerechtelijke stappen bij een black-out, heeft Test-Aankoop de verschillende mogelijkheden bekeken die de gebruikers hebben wanneer zij deze winter slachtoffer worden van een eventuele stroomonderbreking.

Eerst moeten we erop wijzen dat, bij de geliberaliseerde energiemarkt, de gebruiker voornamelijk wordt geconfronteerd met twee marktspelers: de verdeler waaraan hij gebonden is via een privaat leveringscontract, en de distributienetbeheerder, met wie hij een reglementaire band heeft via de aansluitingsregeling.

De uiteindelijke conclusie over de mogelijk gerechtelijke stappen tegenover deze twee "verantwoordelijken" is enigszins teleurstellend. Langdurige procedures, bezaaid met struikelblokken en waarvan de uitkomst onzeker is, is het enige wat de vastberaden en goedgeïnformeerde gebruiker tot zijn beschikking heeft. De uitzonderingsclausules en disclaimers zijn legio, en zij bezorgen de spelers op de energiemarkt een aureool van totale straffeloosheid.

1 Gerechtelijke stappen tegenover de energieverdelers (Luminus / Lampiris / Octa+ /...)

Algemeen wordt gesteld dat de energieverdeler enkel de beschikbare energie verkoopt aan de eindgebruiker, en dus niet verantwoordelijk is voor de beschikbaarheid van elektriciteit op de markt. Dat is de reden waarom de algemene voorwaarden van de verdeler systematisch en in alle legaliteit in een uitsluiting van aansprakelijkheid in deze materie voorzien.

Test-Aankoop is echter van mening dat de verdeler ondanks alles verantwoordelijk gehouden kan worden in geval van stroomtekort. Maar gelukkig is het een heel andere zaak wanneer de energieverdeler buiten zijn rol stapt van verkoper, en de rol aanneemt van Verantwoordelijke voor het Evenwicht (VE).

In zijn hoedanigheid als Verantwoordelijke voor het Evenwicht verzamelt de verdeler namelijk alle gegevens met betrekking tot productie en verbruik, om zo projecties voor de volgende dag op te stellen – die ook "nominaties" genoemd worden – die hij aan de beheerder van het transportnetwerk overmaakt, zodat die de verwachte belasting voor zijn netwerk te weten kan komen.

Zodra er een fout kan worden toegeschreven aan de verdeler, in het kader van deze “evenwichtsmissie”, is hij aansprakelijk voor de schade die eruit volgt. Ook in dit geval mogen de algemene voorwaarden van de verdeler geen uitzonderingen bevatten die hem zouden ontslaan van elke verantwoordelijkheid voor een fout die hij bij het uitvoeren van deze verplichting zou hebben begaan.

2. Gerechtelijke stappen tegenover de netwerkbeheerder

De netwerkbeheerder van zijn kant wordt meer met zijn verantwoordelijkheden geconfronteerd, zelfs al doet hij duidelijk zijn best om eraan te ontsnappen!

  • De wet van 25 februari 1991
     

    Deze wet met betrekking tot de aansprakelijkheid voor producten met gebreken, voorziet in de objectieve aansprakelijkheid (dat wil zeggen zonder bewijs van een fout) van de distributienetbeheerder. Maar de benadeelde gebruiker moet het bewijs voorleggen van het gebrek van het product, dat tevens een gevaar moet inhouden voor de gebruiker (bijvoorbeeld: een te hoge spanning, die brand in een woning veroorzaakt), de geleden schade en het oorzakelijk verband tussen beide. Bovendien kan enkel de schade veroorzaakt aan goederen met betrekking tot het privéleven zo worden vergoed, waarbij ook in een franchise van € 500 voorzien is.

  • Regels van het gemeen recht 
     

    De consument die niet efficiënt gebruik kan maken van de bovengenoemde wet uit 1991, kan dan een beroep doen op de regels van het gemeen recht op vlak van de niet-uitvoering van een verbintenis door de tegenpartij. Hij zal dan moeten bewijzen dat hij niet van stroom werd voorzien, en dat dit hem schade heeft berokkend.

    Ook hier weer moet een obstakel worden genomen, omdat de distributienetbeheerders zich goed hebben gewapend door in hun aansluitingsreglement beschikkingen op te nemen die hun verantwoordelijkheid herleiden tot enkel opzettelijke of zware fouten, en de schadevergoedingen tot forfaitaire plafonds beperken.

    Hierbij dient echter opgemerkt dat dergelijke beperkingen reeds als onrechtmatig werden beschouwd door zowel de Commissie voor onrechtmatige bedingen, als door sommige rechters. Naar onze mening zal de distributienetbeheerder zich enkel geldig kunnen ontlasten van elke verantwoordelijkheid indien hij erin slaagt te bewijzen dat de onbeschikbaarheid van stroom een niet te voorziene situatie was.

  • Decreten of ordonnanties
     

    Aan de hand van de speciale wet voor institutionele hervormingen van 8 augustus 1980, hebben de gewesten per decreet of ordonnantie een compensatieregeling uitgewerkt krachtens dewelke de gebruiker van het distributienetwerk recht heeft op een forfaitair bedrag, zeker in het geval van een te langdurige stroomonderbreking.

    Deze decreten mogen niet afwijken van de federale wetten, in het bijzonder het Wetboek van Economisch Recht en meer bepaald de rubriek met betrekking tot onwettige voorwaarden. Maar concreet voorzien deze drie wetteksten niet in een recht op schadevergoeding indien de onderbreking die aan de oorzaak lag van de schade, het resultaat is van overmacht of een noodsituatie, of indien die gepland was.

    De gebruiker zal deze bijzondere per decreet ingestelde aansprakelijkheidsregels niet kunnen inroepen van zodra het gaat om een geplande onderbreking, die blijkbaar niet onder de definitie "langdurige onderbreking" zal vallen.

    Het is dus duidelijk dat de piste van gerechtelijke stappen die de gebruiker in eigen naam kan zetten, vrijwel onbruikbaar is, en bovendien bezaaid is met hindernissen die door de dienstverleners bewust werden geplaatst in hun contracten. Dat is waarom Test-Aankoop een formulier op punt heeft gesteld voor een gegroepeerde aanvraag van compensatie waaraan u kunt deelnemen bij een black-out. Dit formulier staat volledig gratis ter beschikking op de site van Test-Aankoop.

WAT VRAGEN WE OM TOT EEN ECHTE OPLOSSING VOOR DIT PROBLEEM TE KOMEN?

Gezien de dreigende black-out en het feit dat niemand zijn verantwoordelijkheid neemt, heeft Test-Aankoop 10 eisen klaar die de toekomst van België op het vlak van energie vormgeven, maar eveneens betrekking hebben op de huidige crisissituatie:

1. Een structureel beleid

We vragen dat de overheid zich verbindt tot een echt structureel beleid (en niet omwille van een of andere dreiging, of geval per geval, in een crisissituatie) voor een rationeel gebruik van de energie, in overleg met alle verantwoordelijke entiteiten (van de lokale tot de federale, zelfs de Europese).

Het is een zaak van iedereen, te beginnen met die van de politieke verantwoordelijken die aan de burgers het goede voorbeeld moeten geven. Voor rationeel energiegebruik moet de burger zich kunnen wenden tot één echt uniek loket waar men terechtkan voor premies, fiscale stimuli (nog te creëren of opnieuw in te voeren), allerlei informatie over de verschillende beleidsniveaus …

2. Een investeringsstrategie

Die zal het voorwerp moeten uitmaken van een democratisch debat waarbij alle spelers van het dossier betrokken zijn, uiteraard ook de gebruikers die er niet alleen zijn om de rekening te betalen!

Deze strategie zal betrekking hebben op:

  • Een duidelijke beslissing voor de kernuitstap. Het langer openhouden van kerncentrales levert alleen maar problemen op en is enkel in het voordeel van één producent. Bovendien is dit ook zeer duur en gevaarlijk voor de maatschappij.
  • De realisatie van een gecombineerde energieproductie, op basis van hernieuwbare energie en gas, die wordt ondersteund door een efficiënt en evenwichtig beheer van de vraagzijde. Hiervoor is een lange termijnvisie en een dure, doch onvermijdelijke, transitie nodig.
  • De realisatie en publicatie van onafhankelijke studies over de noodzakelijke investeringen, op een transparante manier becijferd, om de consumenten een betrouwbare schatting te geven van de kostprijs.
  • De agendering op Europees niveau van het debat over de energietoekomst van ons land en van het subsidiebeleid voor energieproductie. De kernuitstap is een Europees probleem. De meerderheid van de reactoren in Europa is meer dan dertig jaar oud. Gezien de geliberaliseerde markt, stopt het probleem dus niet aan de Belgische grens.

3. De teruggave van de nucleaire rente aan de gemeenschap

Dit dient te gebeuren in een strikt kader en moet onderworpen zijn aan een bindend tijdschema. Belangrijk is dat de herverdeling van deze rente geschiedt met aandacht voor volgende punten:

  • Productie van hernieuwbare energie
  • Behoud van de prijzen binnen de redelijke limieten van het gemiddeld budget van de gebruiker
  • Hulp bij rationeel gebruik van energie

De teruggave van de rente aan de gemeenschap en de modaliteiten daarvan moeten trouwens worden geëvalueerd door een onafhankelijke instantie, te weten de CREG.

4. De scheiding van activiteiten van productie en levering

Deze maatregel is bedoeld om permanente belangenconflicten in dit dossier te bestrijden. Een maatregel die trouwens reeds werd bepleit in verschillende Europese landen, en uiteindelijk leidde tot de regels over de liberalisering, uitgewerkt op Europees niveau.

Test-Aankoop laat die eis al jaren horen, net als het voorstel voor een unieke koper, waarbij overheden, historische operatoren en alternatieve operatoren worden betrokken om de markt van de energieproductie te reguleren.

5. Transparantie over de financiering van hernieuwbare energie

Een groot deel van de energiefactuur wordt gebruikt om hernieuwbare energie te financieren. Test-Aankoop vraagt dat de consument hierover op een meer transparante manier wordt geïnformeerd en dat elke prijsverhoging gerechtvaardigd is.

Bovendien zou het logischer zijn die investeringen langs fiscale weg te ondersteunen. Met een samenhangend fiscaal beleid, dat in stimuli voorziet, eerder dan de energiefactuur van de consument te verhogen, zou kunnen worden tegemoetgekomen aan de democratische bezorgdheid om meer transparantie en legitimiteit

6. De echte verantwoordelijken voor de black-out met de neus op de feiten drukken!

De black-out mag niet als een voldongen feit worden gezien, waaraan dan snel een informatiecampagne en een afschakelplan wordt gekoppeld. We mogen dit niet zomaar aanvaarden, zonder de echte verantwoordelijken aan te wijzen. Bovendien bestaat het risico dat distributienetbeheerders en leveranciers elkaar de zwarte piet gaan toespelen wanneer het gaat over wie aansprakelijk is bij een stroomonderbreking en wie moet opdraaien voor de schade. Het klinkt als een scenario uit een slechte B-film. Daarom moet er, voor het geval de dreigende black-out er ook effectief komt, een vereenvoudigde vergoedingsprocedure worden uitgewerkt, met simpele regels qua aansprakelijkheid en een doorslaggevende rol voor de Ombudsdienst Energie.

Zowel het idee van een schadevergoedingsfonds alsook de mogelijkheid om het “onevenwichtstarief” te gebruiken om eventuele schade te compenseren, mag geen dode letter blijven.

7. Opnieuw een of andere vorm van prijsregulering vinden

Nog maar eens: Test-Aankoop kan de huidige situatie niet als een voldongen feit aanvaarden. Maar mocht het toch zo ver komen dat het afschakelplan in werking treedt of er zelfs een totale black-out komt, dan is het belangrijk dat er een echte prijscontrole of zelfs een voorlopige bevriezing van de prijzen wordt uitgewerkt. Test-Aankoop vraagt een verhoogde waakzaamheid van de overheid en de prijsregulatoren aangezien er geen echte concurrentie bestaat op het vlak van stroomproductie en sommige dominante spelers kunnen wegen op de prijzen.

In diezelfde zin vraagt Test-Aankoop ook het behoud en de verlenging van het vangnetmechanisme dat het in het verleden mogelijk heeft gemaakt om de verschillende indexeringsformules te harmoniseren en in aantal te beperken. De rol van de CREG in deze moet worden versterkt.

8. De procedure van afschakelen herzien in geval van een black-out

Test-Aankoop vraagt dat bij een afschakeling vooral van de grote entiteiten inspanningen worden gevraagd en dit door hen wordt gedragen. Zij zijn immers in de mogelijkheid hun verbruik te plannen en een tariefplan te onderhandelen in functie van verbruiksperiodes.

9. Objectieve informatie over de structurele effecten van een potentiële Black-out

Test-Aankoop stelt zich vragen over de impact van het afschakelplan op de vervoersmaatschappijen zoals de NMBS. De meest recente alarmerende berichten suggereren een mate van improvisatie die schadelijk kan zijn voor de samenleving en de economie. Test-Aankoop vraagt dan ook duidelijke informatie hierover.

Het platleggen van het netwerk zou voldoende bewijs leveren van het gebrek aan aanbevolen "maatregelen". Voor Test-Aankoop is dit eens te meer onaanvaardbaar.

10. Een Staten-Generaal over de bevoorradingszekerheid in België

Test-Aankoop vraagt dat er snel een algemeen overleg komt over de energiebevoorradingszekerheid in België waarbij de consumentenvertegenwoordigers worden betrokken.

Bent u het
ook beu?
Vertel het ons op

Neem deel aan het
anti Black-out initiatief,
volg het Test-Aankoop Charter.