Leverancier van positieve energie

GEPLANDE VEROUDERING VAN TOESTELLEN

De beste informatie en advies aan een
vriendenprijs!

Geniet nu van de Test-Aankoop tijdschriften en website voor slechts 2 € voor 2 maanden!

Ontdek al uw voordelen

INFORMATIE IS DE BESTE REMEDIE TEGEN GEPLANDE VEROUDERING

Goed geïnformeerd zijn, dat is de basis van alles. En ongetwijfeld nog meer wanneer het gaat om geplande veroudering. Dat is trouwens de reden waarom Test-Aankoop vanaf januari 2015 dit analysecriterium in al zijn tests opneemt.

Buiten al de artikels over de geplande veroudering en het principe van de waarborg, zal u op deze pagina ook links vinden naar verschillende producten die in het bijzonder te lijden hebben van dit probleem.

Momenteel zijn er 2 artikels beschikbaar

Geplande veroudering: een oud zeer

In 2012 startte Test-Aankoop een rechtszaak opdat Apple de Belgische wetgeving op garantie zou naleven. Met resultaat: Apple heeft zich nu akkoord verklaard om zich te schikken naar de wet. Maar de strijd om alle consumenten aanspraak te laten maken op een échte garantie gaat onverminderd verder.

Lees verder

Apple onderwerpt zich aan Belgische wet op garantie

De term "geplande veroudering" duikt almaar vaker op, fabrikanten die intentioneel de levensduur van hun producten beperken om sneller een nieuw exemplaar te doen kopen en dit door middel van zeer diverse strategieën. Een oud zeer dat steeds vaker de kop opsteekt..

Lees verder

WAAROM IETS LANGER LATEN BESTAAN ... WANNEER HET KORTER KAN!

Terwijl de technologie almaar verfijnder wordt, lijken onze producten net minder lang mee te gaan. Steeds vaker wordt de term « geplande veroudering » in de mond genomen.

Dit verwijst naar de intentie van fabrikanten om de levensduur van hun producten te beperken. Ondernemingen passen deze techniek toe om de productie en consumptie van hun producten kunstmatig op te drijven.

Concreet betekent dit voor de consument dat die wordt gedwongen om sneller dan noodzakelijk een nieuw exemplaar te kopen. Dit zorgt niet alleen voor hogere kosten voor de consument. Ook het milieu lijdt eronder aangezien veel van die producten niet te recycleren zijn.

Nochtans mag de consument er redelijkerwijs van uitgaan dat ieder product dat hij koopt een normale levensduur heeft.

  • Een koortsachtige strijd om nieuwe producten

    Volgens een studie in opdracht van de Duitse Groene Partij, is een eerste verklaring voor die snellere veroudering te vinden in de bikkelharde strijd tussen fabrikanten onderling. Of het nu gaat over gsm's, kleding, elektronica of andere goederen: als eerste met iets nieuws op de markt komen, is bij tal van bedrijven het enige wat telt. Met onrealistische planningen en erg strikte deadlines als gevolg. Daar waar fabrikanten meestal in de nodige tijd (en het nodige budget) voorzien voor de ontwikkeling van hun product, is dat niet het geval voor de productie ervan. De focus verschuift op dat moment naar het zo snel mogelijk op de markt brengen van het product, waardoor het geregeld aan tijd en/of geld ontbreekt om degelijke onderdelen te gebruiken of waardoor de kwaliteit van het hele productieproces kan verminderen.
     
  • Slechts één doel: altijd goedkoper!

    Fabrikanten schuiven vaak de bal door naar het kamp van de consument en stellen dat deze de meerkosten voor kwaliteitsproducten niet langer wil betalen. Zij zien zich daarom genoodzaakt om af en toe minderwaardige materialen te verwerken in hun producten. Toch moeten dergelijke argumenten met een fikse korrel zout worden genomen. Zo bedragen de materiaalkosten van de meeste elektronische huishoudapparatuur bijvoorbeeld slechts 20 % van de totale kosten. Met een verhoging van amper 0,50 % zou de levensduur van heel wat producten naar schatting met tien jaar verlengd kunnen worden.

Een duidelijke indicatie dat bij heel wat bedrijven de focus niet op duurzaamheid ligt…

5 TYPISCHE STRATEGIEËN OM DE VEROUDERING VAN PRODUCTEN TE ''PLANNEN''

Geplande veroudering kan zich op meerdere niveaus voordoen.

Er zijn eerst en vooral vormen van geplande veroudering door technische of technologische aspecten.

1. De constructiefout of het gebruik van componenten van lagere kwaliteit

Dit is bewust bedoeld om het product zo snel mogelijk de geest te laten geven, zodat de consument wordt gedwongen om een nieuw te kopen. 
Bijvoorbeeld: het gebruik van plastic voor de trommels van wasmachines in plaats van inox (één enkel geldstuk volstaat om ze te breken).

2. Veroudering door functionele fout

Wanneer slechts één onderdeel van het toestel stuk is, werkt het hele toestel niet meer.
Bijvoorbeeld: vroeger hadden iPods geen uitneembare batterij. En zo moest men, zodra de batterij dienst weigerde (na 18 maanden) een nieuwe iPod kopen. Idem voor de tv-toestellen die enkele jaren geleden nog een levensduur hadden van 10 tot 15 jaar ... en waarvan de levensverwachting vandaag niet langer dan 9 of 10 jaar dienst bedraagt.

3. Veroudering door incompatibiliteit

Dit doet zich voornamelijk op het vlak van informatica voor. Hierbij wordt een product nutteloos door het feit dat het niet meer compatibel is met nieuwe versies of technologieën. 
Bijvoorbeeld: een nieuw besturingssysteem voor gsm, tablet of pc dat minder goed (of zelfs helemaal niet) werkt op "oudere" toestellen. Of bijvoorbeeld een pc die zijn updates automatisch downloadt, waarbij die tegelijk problemen veroorzaken met randapparatuur (zoals printers of scanners) die deze nieuwe versie niet ondersteunen.

4. Onrechtstreekse veroudering

Accessoires voor het toestel in kwestie zijn minder of helemaal niet beschikbaar. 
Bijvoorbeeld: een extra batterij (of vervangbatterij) voor een mobiele telefoon.

Naast puur technische en technologische zijn er uiteraard nog andere vormen van geplande veroudering, zoals psychologische of esthetische.

5. Subjectieve veroudering

Hierbij is de veroudering niet te wijten aan een technische of technologische praktijk om de levensduur van producten te verkorten, maar veeleer aan de invloed die op de psychologie van de gebruikers wordt uitgeoefend via marketingtechnieken. Het is dus een vorm van subjectieve veroudering.

Men zal er dus alles aan doen opdat de gebruiker zijn toestel als verouderd of uit de mode beschouwt (onder andere via communicatie en de media, die vaak zelf worden gemanipuleerd door de merken). Er blijft de gebruiker niets anders over dan een nieuw toestel te kopen om terug in de mode te zijn (een toestel dat uiteraard volgend jaar weer uit de mode zal zijn).

Alhoewel de uiteindelijke beslissing om een product al dan niet te kopen natuurlijk bij de gebruiker ligt, is het toch duidelijk dat de marketingspecialisten vaak een grote invloed uitoefenen op deze beslissing. Zij weten hoe zij de behoefte kunnen creëren om de laatste nieuwe toestellen te bezitten en brengen de consument ertoe om – vaak zonder aarzelen – zijn oude gsm in de steek te laten alhoewel die nochtans nog perfect werkt.

EEN TOESTEL HERSTELLEN DAT DEFECT IS? DAT MOET KUNNEN.

Dat duurzaamheid geen prioriteit is bij fabrikanten blijkt eens te meer uit de moeilijke herstelbaarheid van diverse producten.

Onderdelen zijn vaak kort nadat het product werd aangekocht al niet meer verkrijgbaar of zijn helemaal niet apart te verkrijgen.

Zo ook één van de meest fragiele onderdelen van een wasmachine, het sluitingshaakje van de deur. Breekt het haakje af, dan zit er niets anders op dan de hele deur te vervangen.

De prijs voor zo'n herstelling kan aardig oplopen en dat terwijl het onderdeel dat werkelijk stuk is, pietluttig is. Bovendien liggen de werkelijke kosten voor een vervangingsonderdeel en de prijs die u ervoor betaalt vaak ver uiteen. Zo kost de afvoerpomp van een wasmachine de fabrikant bijvoorbeeld slechts een drietal euro, terwijl bij een herstelling gemiddeld tussen € 60 en € 80 aan materiaalkosten moet worden betaald.

De herstellers van de merken worden betaald per bezoek... niet op basis van efficiëntie!

Het probleem van de moeilijke herstelbaarheid van producten gaat helaas nog verder dan dat …

In de Franse documentaire "TV, Hi-Fi, éléctroménager ... le grand bluff" zagen we dat werkmannen verbonden aan grote ketens geregeld worden betaald op basis van het aantal klanten dat ze per dag aandoen en dus niet op basis van het aantal correct afgeronde herstellingen.

Het is voor hen dan ook lucratiever om, na een korte blik op de machine, een nieuw toestel aan te raden, in plaats van de tijd te nemen om het probleem in detail te analyseren. Ook in de winkels zelf wordt aan herstellingen zelden prioriteit gegeven.

De denkpiste van de zelfstandige herstellers

Het kan dan ook logisch lijken om zich tot zelfstandige herstellers te wenden, die echt in staat zijn om toestellen te herstellen. Maar helaas zijn ook daar problemen niet uitgesloten.

De fabrikanten leveren soms hun wisselstukken enkel aan de technici die een band hebben met hun merk, zodat een onafhankelijke hersteller geen toegang kan hebben tot deze originele stukken.

Bovendien variëren hun tarieven erg, en is het helemaal niet evident om een precies idee te krijgen van wat een correcte prijs is.

De Repair Cafés: een sprankeltje hoop?

Dat gebrek aan transparantie van de prijzen rijst niet bij Repair Cafés. Is er zo'n café in uw buurt, dan kunt u er naartoe gaan met uw gebroken of defecte voorwerpen – kledij, elektrische toestellen, meubelen – om ze gratis te (laten) herstellen door gekwalificeerde vrijwilligers. U moet enkel de eventuele wisselstukken betalen.

Bent u zelf geen handige harry, dan kunnen sommige sites zoals www.ifixit.com (helaas momenteel enkel in het Engels) van pas komen, omdat zij allerlei handleidingen aanbieden, en zelfs wisselstukken voor sommige toestellen.

WAT ZIJN ONZE EISEN OM TOT EEN ECHTE VERBETERING VAN DE SITUATIE TE KOMEN?

Test-Aankoop wil de consument beter informeren zodat hij niet langer het slachtoffer is van deze gesel des tijds die geld opslorpt zonder dat de consument er zich bewust van is. Daarom eist Test-Aankoop:

1. Dat de minimumduur DUIDELIJK wordt vermeld op het product

Informatie gegeven in jaren, in werkingscycli enz. ... afhankelijk van de specifieke kenmerken van het product.

2. Dat de wisselstukken verkrijgbaar zijn voor iedereen

Daarbij moet een redelijke prijs worden gehanteerd in verhouding tot de kosten (fabricatie, belastingen, levering) en moet de beschikbaarheid zijn gewaarborgd gedurende een voldoende aantal jaren na de aankoop.

3. Dat de duur van de wettelijke waarborg van twee naar vijf jaar wordt gebracht

4. Dat ervoor wordt gezorgd dat technische informatie voor iedereen beschikbaar is

Dit onder meer voor de Repair Cafés ("as-built"-herstelschema's) om de herstelling van producten te vergemakkelijken in plaats van de aankoop van nieuwe producten aan te moedigen, wat niet alleen het budget van de consumenten belast, maar ook onnodig het milieu schaadt.

 

En u, hoe bestrijdt u deze gesel des tijds?

Test-Aankoop moedigt actief alle initiatieven aan die de strijd aanbinden met het groeiende fenomeen van de geplande veroudering. De consument doet onder meer een beroep op de gebruikers om zich naar de verschillende Repair Cafés te begeven die er momenteel in België zijn. We nodigen u uit om de site www.repaircafe.be te bezoeken om er een Repair Café in uw buurt te vinden (link die u ook kunt terugvinden bij de rubriek Tools en Diensten van deze rubriek).

Met sites zoals www.ifixit.com (enkel in het Engels) kunnen handige harry's aan de slag om zelf thuis hun defecte spullen te herstellen.

Op Europees vlak moedigt Test-Aankoop ook actief het initiatief RREUSE aan (www.rreuse.org) dat het hergebruik, de herstelling en de recyclage van spullen promoot.

Al een eerste overwinning tegen de geplande veroudering!

Willen de dingen echt veranderen, dan moet de evolutie vooral komen van de fabrikanten zelf. En gelukkig begint daar wat te bewegen.

Test-Aankoop pleit immers al lang voor de invoering van een reglementering die de fabrikanten verplicht om een universele lader te gebruiken voor de verschillende elektronische toestellen die zij in de handel brengen. Een wetgeving die nu op Europees vlak officieel aangekondigd is voor 2017. Een mooie overwinning in de strijd tegen de indirecte geplande veroudering van onze toestellen.

Maar Test-Aankoop wil het daar niet bij laten! Om u zo volledig mogelijk in te lichten over de goederen die u koopt, en u zo te helpen met kennis van zaken te beslissen, heeft Test-Aankoop beslist om de factor geplande veroudering op te nemen in al de tests die vanaf 2015 worden gepubliceerd.